Versions Compared

Key

  • This line was added.
  • This line was removed.
  • Formatting was changed.

...

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize M_n=M_p=F_yW_%7Bpx%7D \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; & (9.2) \\ M_n=M_p-(M_p-0.7F_yW_%7Bex%7D) \left(\frac%7B\lambda_r-\lambda_%7Bpf%7D%7D%7B\lambda_%7Brf%7D-\lambda_%7Bpf%7D%7D \right) \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; & (9.9) \\ M_n=\frac%7B0.9Ek_cW_%7Bex%7D%7D%7B\lambda_%7Br%7D%5e2%7D \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; & (9.10) $$

Karakteristik Basınç Kuvveti Dayanımı

...

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \frac %7BL_c%7D%7Bi%7D \leq 4.71 \sqrt %7B \frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D $$
(veya
Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \frac %7BF_y%7D%7BF_e%7D \leq 2.25 $$
) için

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize F_%7Bcr%7D=\left [ 0.658%5e%7B \frac %7BF_y%7D%7BF_e%7D%7D \right ] F_y \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; (8.2) $$

...

Eksenel basınç kuvveti altında, Yönetmelik Tablo 5.1A ‘ya göre narin enkesit parçalarına sahip basınç elemanlarında karakteristik basınç kuvveti dayanımı, Pn , Yönetmelik 8.5 esas alınarak hesaplanırsa;

Mathinline

...

Eksenel basınç kuvveti altında, Yönetmelik Tablo 5.1A ‘ya göre narin enkesit parçalarına sahip basınç elemanlarında karakteristik baınç kuvveti dayanımı, Pn, Yönetmelik 8.5 esas alınarak hesaplanırsa;

...

Örnek 1:

HE 450 B enkesitli L = 4.0 m boyundaki elemanın karakteristik eksenel basınç kuvveti dayanımı ve elemanın tasarım basınç kuvveti dayanımının bulunması;

Ag = 21798.76 mm2

iyy = 73.329 mm

Fy = 355 N/mm2

K = 2

Yerel burkulma sınır durumu başlık parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bb%7D%7Bt%7D=\frac%7Bb_f%7D%7B2t_f%7D=\frac%7B300%7D%7B2 \times 26%7D=5.77\leq \lambda_r=0.56\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=0.56\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=13.29 $$

Yerel burkulma sınır durumu gövde parçası;

body--uriencoded--$$ \normalsize P_n=F_%7Bcr%7DA_e \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; (8.23) $$

Buradaki terimler aşağıda açıklanmıştır.

Ae : Etki alanı.
Fcr : Kritik burkulma gerilmesi.

Eksenel basınç kuvveti etkisindeki elemanın, asal eksenlerinden herhangi biri etrafında eğilmeli burkulma sınır durumu, burulmalı burkulma sınır durumu ve eğilmeli - burulmalı burkulma sınır durumlarında, kritik burkulma gerilmesi, Fcr, Bölüm 8.2.1 veya Bölüm 8.2.2 de verilen esaslar ile belirlenecektir. Tek korniyer enkesitlerde, kritik burkulma gerilmesi, Fcr, Bölüm 8.2.1 ile sadece eğilmeli burkulma sınır durumu için hesaplanacaktır.

8.5.1 - Narin Enkesit Parçalarında Etkin Alan

Etkin alan, Ae, her bir narin enkesit parçası için (b-be)t alınarak, kayıpsız alanda yapılan azaltma ile belirlenecektir. Narin enkesit parçalarında etkin genişlik, be, (T-enkesitler için de, gövde elemanları için he) aşağıda tanımlanmaktadır.

Eksenel basınç kuvveti altında, Yönetmelik Tablo 5.1A ‘ya göre narin enkesit parçalarına sahip basınç elemanlarında karakteristik baısnç kuvveti dayanımı, Pn, Yönetmelik 8.5 esas alınarak hesaplanırsa;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda \leq \lambda_r \sqrt %7B \frac %7BF_y%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D%7D & \quad \text%7Biçin%7D & \qquad b_e=b & \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad (8.24a) \\ \lambda > \lambda_r \sqrt %7B \frac %7BF_y%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D%7D & \quad \text%7Biçin%7D & \qquad b_e=b \left (1-c_1 \sqrt \frac%7BF_%7Bel%7D%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D \right ) \sqrt \frac%7BF_%7Bel%7D%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D & \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad (8.24b) $$

Buradaki terimler aşağıda açıklanmıştır.

Ae : Enkesit parçalarının azaltılmış etkin genişliği ile hesaplanan etkin alanların toplamı.
b : Enkesit parçasının genişliği (T-enkesitlerde d, gövde elemanlarında h).
c1, c2 : Tablo 8.2 de verilen etkin genişlik hata düzeltme katsayısı.
λ : Bölüm 5.4.1 de tanımlanan enkesit parçası genişlik/kalınlık oranı.
λr : Tablo 5.1A da verilen enkesit parçası parçası genişlik/kalınlık oranı sınır değeri.
Fy : Yapısal çelik karakteristik akma gerilmesi.
Fel : Denk.(8.25) ile hesaplanan yerel elastik burkulma gerilmesi.

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize F_%7Bel%7D = \left ( c_2 \frac %7B \lambda_r %7D%7B \lambda %7D \right )F_%7By%7D \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; (8.25) $$

Örnek 1:

HE 450 B enkesitli L = 4.0 m boyundaki elemanın karakteristik eksenel basınç kuvveti dayanımı ve elemanın tasarım basınç kuvveti dayanımının bulunması;

Ag = 21798.76 mm2

iyy = 73.329 mm

Fy = 355 N/mm2

K = 2

Yerel burkulma sınır durumu başlık parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bb%7D%7Bt%7D=\frac%7Bb_f%7D%7B2t_f%7D=\frac%7B300%7D%7B2 \times 26%7D=5.77\leq \lambda_r=0.56\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=0.56\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=13.29 $$

Yerel burkulma sınır durumu gövde parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bh%7D%7Bt_w%7D=\frac%7B344%7D%7B14%7D=24.57\leq \lambda_r=1.49\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=1.49\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=35.28 $$

Tablo 5.1A ‘da verilen λf sınır değerlerini aşmadığından narin olmayan enkesit olarak değerlendirilir.

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize L_%7Bcy%7D=K_y \times L_y=2 \times 4000=8000mm \; \; \; \; \; \frac %7BL_%7Bcy%7D%7D%7Bi_y%7D=\frac %7B8000%7D%7B73.30%7D=109.097 \leq200 \; \; \; \; \; F_e=\frac%7B\pi%5e2E%7D%7B\left( \frac %7BL_%7Bcy%7D%7D%7Bi_y%7D \right )%5e2%7D=\frac%7B \pi%5e2 200000%7D%7B109.097%5e2%7D=165.845 N/mm%5e2 $$
Yönetmelik 8.2 uyarınca,

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize 109.097\leq 4.71\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=111.795 \; \; \; \; \; F_%7Bcr%7D=\left [0.658%5e\frac%7BF_y%7D%7BF_e%7D \right]F_y=\left [0.658%5e\frac%7B355%7D%7B165.845%7D \right ]355=144.921 N/mm%5e2 $$

Karakteristik basınç kuvveti dayanımı,

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize P_n=F_%7Bcr%7DA_g=144.921 \times21798.76 \times 10%5e%7B-3%7D = 3159.09 kN $$

YDKT tasarım kuvveti,

Mathinline
body$$ \normalsize P_d= \phi P_n=0.90 \times 3159.09 = 2843.181 kN $$

Örnek 2:

Yapma enkesitli L = 4.0 m boyundaki elemanın karakteristik eksenel basınç kuvveti dayanımı ve elemanın tasarım basınç kuvveti dayanımının bulunması;

Ag = 9440 mm2

iyy = 69.057 mm

Fy = 355 N/mm2

K = 2

Yerel burkulma sınır durumu başlık parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bb%7D%7Bt%7D=\frac%7Bb_f%7D%7B2t_f%7D=\frac%7B300%7D%7B2 \times 10%7D=15\geq \lambda_r=0.56\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=0.56\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=13.29 $$

Yerel burkulma sınır durumu gövde parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bh%7D%7Bt_w%7D=\frac%7B344%7D%7B8%7D=43\geq \lambda_r=1.49\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=1.49\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=35.28 $$

Tablo 5.1A ‘da verilen λf sınır değerlerini aştığından narin enkesit olarak değerlendirilir.

Narin enkesitlerin eksenel basınç dayanımını bulmak için Yönetmelik 8.5 ‘te açıklanan karakteristik basınç kuvvetinin bulunması,

8.5 Narin Enkesitli Basınç Elemanları

Eksenel basınç kuvveti altında, Tablo 5.1A’ya göre narin enkesit parçalarına sahip basınç elemanlarında karakteristik basınç kuvveti dayanımı, Pn, aşağıda verilen esaslar doğrultsunda Denk.(8.23) ile belirlenecektir.

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize P_%7Bn%7D = F_%7Bcr%7D A_e & \qquad \; & \qquad \; & \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad (8.23) \\ \lambda \leq \lambda_r \sqrt %7B \frac %7BF_y%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D%7D & \quad \text%7Biçin%7D & \qquad b_e=b & \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad (8.24a) \\ \lambda > \lambda_r \sqrt %7B \frac %7BF_y%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D%7D & \quad \text%7Biçin%7D & \qquad b_e=b \left (1-c_1 \sqrt \frac%7BF_%7Bel%7D%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D \right ) \sqrt \frac%7BF_%7Bel%7D%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D & \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad \qquad (8.24b) $$

Buradaki terimler aşağıda açıklanmıştır.

Ae : Enkesit parçalarının azaltılmış etkin genişliği ile hesaplanan etkin alanların toplamı.
b : Enkesit parçasının genişliği (T-enkesitlerde d, gövde elemanlarında h).
c1, c2 : Tablo 8.2 de verilen etkin genişlik hata düzeltme katsayısı.
λ : Bölüm 5.4.1 de tanımlanan enkesit parçası genişlik/kalınlık oranı.
λr : Tablo 5.1A da verilen enkesit parçası parçası genişlik/kalınlık oranı sınır değeri.
Fy : Yapısal çelik karakteristik akma gerilmesi.
Fel : Denk.(8.25) ile hesaplanan yerel elastik burkulma gerilmesi.

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize F_%7Bel%7D = \left ( c_2 \frac %7B \lambda_r %7D%7B \lambda

...

%7D \

...

Tablo 5.1A ‘da verilen λf sınır değerlerini aşmadığından narin olmayan enkesit olarak değerlendirilir.

...

right )F_%7By%7D \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \

...

; \; \; \; \; \; \; \;

...

\

...

; \

...

; \

...

; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \;

...

Karakteristik basınç kuvveti dayanımı,

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize P_n=F_%7Bcr%7DA_g=144.921 \times21798.76 \times 10%5e%7B-3%7D = 3159.09 kN $$

YDKT tasarım kuvveti,

Mathinline
body$$ \normalsize P_d= \phi P_n=0.90 \times 3159.09 = 2843.181 kN $$

Örnek 2:

Yapma enkesitli L = 4.0 m boyundaki elemanın karakteristik eksenel basınç kuvveti dayanımı ve elemanın tasarım basınç kuvveti dayanımının bulunması;

Ag = 9440 mm2

iyy = 69.057 mm

Fy = 355 N/mm2

K = 2

Yerel burkulma sınır durumu başlık parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bb%7D%7Bt%7D=\frac%7Bb_f%7D%7B2t_f%7D=\frac%7B300%7D%7B2 \times 10%7D=15\geq \lambda_r=0.56\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=0.56\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=13.29 $$

Yerel burkulma sınır durumu gövde parçası;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=\frac%7Bh%7D%7Bt_w%7D=\frac%7B344%7D%7B8%7D=43\geq \lambda_r=1.49\sqrt%7B\frac%7BE%7D%7BF_y%7D%7D=1.49\sqrt%7B\frac%7B200000%7D%7B355%7D%7D=35.28 $$

Tablo 5.1A ‘da verilen λf sınır değerlerini aştığından narin enkesit olarak değerlendirilir.

Narin enkesitlerin eksenel basınç dayanımını bulmak için Yönetmelik 8.5 ‘te açıklanan karakteristik basınç kuvvetinin bulunması,

...

\; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; \; (8.25) $$

Başlık için;

Mathinline
body--uriencoded--$$ \normalsize \lambda=30 \leq \lambda_r \sqrt%7B\frac%7BF_y%7D%7BF_%7Bcr%7D%7D%7D= 13.29 \sqrt%7B\frac%7B355%7D%7B129.271%7D%7D=22.027 $$

...

Mathinline
body$$ \normalsize P_d = \phi P_n = 0.90 \times 1220.317 = 1098.285 kN $$

Program sonuçların ideCAD sonuçları ile karşılaştırma

...